Լրագրողի հավատարմագրումը

Անցած տարվա աշխատանքներիցս. էտ ինչքան օրենք էի ուսումնասիրել… 😀
***************

Նկատի ունենալով պետական կառավարման մարմինների գործունեության առանձնահատկությունները, հիմք ընդունելով «Զանգվածային լրատվության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 6-րդ հոդվածի 4-րդ մասը Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը  04.03.2004թ. (հ.333) որոշել է  սահմանել լրագրողների հավատարմագրման կարգ: Ի դեպ անհասկանալի է, թե ինչու, այն ի սկզբանե  կառավարության կողմից կնքվել է ածականով` «օրինակելի»: Կարգի լրիվ անվանումն է` «ՀՀ պետական կառավարման մարմիններում  լրագրողների հավատարմագրման օրինակելի կարգ»: Չվիճարկենք, թե որքանով է այն օրինակելի, այլ փորձենք հնարավորինս մանրակրկիտ ուսունասիրել:

Օրինակելի կարգի 1 կետի, նպատակն է ապահովել պետական մարմնի գործունեության թափանցիկությունը և լրագրողների համար ստեղծել բարենպաստ պայմաններ` անմիջական տեղեկատվություն տրամադրելով նրանց:

Անկեղծորեն նկատենք, որ  վերջին միտքը այնքան էլ հավատ չի ներշնչում, լավագուն դեպքում այն ընկալվում է` ավելորդ հոգածություն իրենց պարտականությունը կատարողների նկատմամբ ու տեղին է հիշել` «Մեզ մի խանգարեք, օգնել պետք չէ…» ասացվածքը:

2-րդ կետը հավաստիացնում է, որ լրագրողների հավատարմագրումը իրականացվում է «Զանգվածային լրատվության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքին, սույն կարգին և միջազգային իրավունքի  հանրաճանաչ սկզբունքներին համապատասխան, խոսքի ազատության ապահովմամբ, մինչդեռ մարտի 1-ի հայտնի դեպքերից հետո, ԱԺ-ի հարց ու պատասխանի օրը «Չորորդ իշխանութան»  թերթի լրագրողը ենթարկվեց ոտնձգության` պատգամավորներից մեկի կողմից:

3. Պետական մարմինը չի իրականացնում հավատարմագրված լրագրողի մասնագիտական գործունեության գրաքննություն: Եթե ԱԺ-ի  հավատարմագրված լրագրողը (անուններ չտանք)  իր գործունեության պատճառով հենց ԱԺ-ում կարող է լսել ոչ միայն վիրավորական խոսքեր, հայհոյանքներ, այլև սպառնալիքներ… էլ ու՞ր մնաց գրաքննությունը:

5. Հավատարմագրված լրագրողների գործունեության կազմակերպման համար պատասխանատու է պետական մարմնի ղեկավարի նշանակած անձը:

Վերը հիշատակած դեպքի առիթով ոչ ոք պատասխանատվություն չի կրել և ղեկավարի նշանակած պատասխանատուն չի էլ հետաքրքրվել: Ստացվում է, որ այս «օրինակելի» կարգը գրված է մեկ կողմի համար:

6. Լրատվական գործունեություն իրականացնողը գրավոր դիմում է պետական մարմնին, նշելով`

  • լրատվական գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձի լրիվ անվանումը, կազմակերպական-իրավաբանական ձևը, գտնվելու վայրը, եթե ֆիզիկական անձ է` նրա ազգանունը անունը, հայրանունը (եթե հայրանունը նշված է անձնագրում) և բնակության վայրը (հասցեն):
  • հավատարմագրման ներկայացվող լրագրողի, ըստ անձնագրի ազգանունը, անունը, հայրանունը   (եթե հայրանունը նշված է անձնագրում),
  • լրագրողի ներկայացրած լրատվության միջոցի անվանումը.
  • պետական մարմինը վարում է լրագրողների հավատարմագրման մատյան, ուր առանձին սյունյակում նշվում է հավատարմագրվելու, կամ այն մերժելու մասին գրառումը, հավատարմագրման վերջնաժամկետը կամ այն դադարեցնելու հիմնավորումը և այլն:

ՈՒ՞մ և ինչի՞ համար են այս ավելորդ մանրամասները: Արդյոք այն հեշտացնո՞ւմ է լրագրողի աշխատանքը, կամ  ինչի՞ց են զգուշանում պետական կառավարման մարմինները (չնայած  1999թ. հոկտեմբերի 27-ն ապացուցել է, որ լրագրողներից պետք է զգուշանալ): Ինչևէ…այս մանրամասները հազիվ թե փրկեն որևէ նման իրավիճակ:

8. Հավատարմագրումն իրականացվում է 1 տարի ժամկետով, իսկ լրատվական  գործունեություն  իրականացնողի  դիմումում  ավելի  պակաս  ժամկետ մատնանշելու դեպքում` տվյալ ժամկետում:

Փաստենք, որ այս կետին հակասում է Ազգային Ժողովում գործող հավատարմագրման կարգը: Այստեղ լրատվամիջոցների ներկայացուցիչները հավատարմագրվում են տարին  2 անգամ` նստաշրջանից առաջ ու  հայտարարված օրերին անհրաժեշտ փաստաթղթերը չներկայացնելու դեպքում, տվյալ լրատվամիջոցը զրկվում է ողջ նստաշրջանի աշխատանքները լուսաբանելու հնարավորությունից (չնայած լրագրողը կարող է  մեկ անգամվա հայտով մուտք գործել ԱԺ, եթե պատասխանատուն այն իջեցնի) հետևաբար իր ընթերցողին,  ունկնդրին կամ  ակնդրին զրկելով օրենսդրական դաշտի կարևոր տեղեկատվությունից: Այս խնդիրը չի լուծվում, ավելին` բացարձակ հիշատակություն չկա  «ՀՀ  Ազգային Ժողովի կանոնակարգ օրենքի»  112-րդ` «Ազգային Ժողովի աշխատանքների լուսաբանումը» հոդվածում: Այստեղ լուսաբանումը վերաբերում է լոկ ԱԺ աշխատակազմը կազմող լրագրողներին, մասնավորապես` «Խորհրդարանական շաբաթ» հեռուստահաղորդաշարին: Արդյունքում` Աժ նիստերի աշխատանքների լուսաբանումը մնացած լրատվամիջոցմերի համար սահմանում է ԱԺ Հասարակայնության հետ կապերի  վարչությունը, կամ նրա  պետը` իրեն հարմար ձևով, քանզի նրա որոշումը չի համընկնում ոչ կառավարության սահմանած  «օրինակելի» կարգի և ոչ էլ  «ԱԺ կանոնակարգ օրենքի» հետ: Առաջինին հակասում է, երկրորդում այդ մասին ոչինչ չկա գրված:

9. Հավատարմագրման ենթակա են յուրաքանչյուր  լրատվության  միջոցը ներկայացնող  ոչ  ավելի,  քան  2  լրագրող,  2  լուսանկարիչ  կամ տեսաձայնագրման  2 օպերատոր:

Այս  կետը խոսում է «օրինակելի» կարգի ոճի ու լեզվի մասին: Նույն միտքը գրառենք մաքուր հայերենով` յուրաքանչյուր լրատվամիջոցից կարող են հավատարմագրվել  2 լրագրող, 2 լուսանկարիչ կամ 2 օպերատոր: Կարծում ենք, վերջին ձևակերպումն ավելի կարճ է ու հասկանալի: Նման ավելորդաբանություններով «օինակելի» կարգը հարուստ է ու չարժե այդ իմաստով ծանրաբեռնել  նյութը: Առավել հիշարժան են 15 –րդ կետի դ) և ե) ենթակետերը:

Սրանցով կարծես, իրոք հավասարվում են բոլոր լրագրողների իրավունքները, անկախ հավատարմագրումից:

Advertisements

Մանրամասները anulikk
I always try to be positive

One Response to Լրագրողի հավատարմագրումը

  1. Gohar says:

    Ապրես Անուշիկ, շատ հավանեցի…

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Փոխել )

Connecting to %s

%d bloggers like this: