Լեդի Կիսա

Սա էլ երկրորդ պատմվածք-հեքիաթս 🙂
Գրել եմ 2004-ի սկզբին. 10-րդ դասարան էի… ընդունելության համար պարապելու դաժան տարին էր… ու ես նորից, սովորությանս համաձայն, հրատապը թողած` տարվել եմ այլ բաներով: Այս անգամ ոգեշնչման առարկան իմ նոր հագուստն էր…

****************************************************

Մաս 1-ին

Բարուրը կրծքին սեղմած մի կին խելագարի պես վազում էր անտառ տանող արահետով: Նրա հետևից սլանում էին հինգ, վեց ձիավոր: Կինը փորձում էր փրկվել թաքնվելով ծառերի արանքում, բայց գնալով ձիավորները մոտենում էին, և թվում էր, թե, ուր որ է կհասնեն: Մտնելով անտառ` կինն իրեն մի պահ հաղթանակած զգաց, բայց ետևից լսելով ձիերի խրխնջոցը, սարսափեց, ապա հասկացավ, որ ինքը չի փրկվի: Փոքրիկին, դնելով հաստաբուն ծառի ճեղքում, վազեց անտառի հակառակ կողմը: Բայց շուտով ձիավորները շրջապատեցին նրան: Կինը կանգ առավ, հասկացավ, որ դա վերջն է և գոռաց. Read more of this post

“Առանց թռիչքի կյանքը գին չունի…”

Անգիրներ անել չեմ սիրել, ընդհանրապես միշտ գրականությունից արձակն եմ սիրել, բանաստեղծությունները շատ չէին ձգում: Ավետիք Իսահակյանի այս բանաստեղծությունը միակն է, որ պարտադիր սովորելու ցանկում չկար, իսկ ես սովորեցի, կարծես սիրահարվեցի այս տողերին… կամ էլ պարզապես նույն արժեքներն էին, ինչ ինձ համար է կարևոր 🙂 մինչև հիմա անգիր եմ հիշում ամեն տողը.
***********************************************************

Կյանքից թանկ բանը

 

Վայրի աղավնին` կուրծքը վիրավոր,

Ընկել էր մենակ աղբյուրի եզրին,

Ծորում էր շիթ-շիթ արյունը բոսոր,

Մեռնում էր, աչքը` ջրի երազին:

 

Քնքուշ պարիկը տեսավ դալկահար

Մեռնող աղավնուն և խոսեց այսպես.

-Տուր ինձ այն, ինչ-որ թանկ է քեզ համար, Read more of this post

Ռոբի Իառլոն

Մի պուճուրիկ նախաբան անեմ :))))
Ուրեմն… ես պատմվածքիկը սկսել եմ 10 տարեկանում, 6-րդ դասարան էի: Պատմությանս ուսուցչուհին` ընկեր Արղուշյանը չգիտեմ ինչի պատմում էր Շեքսպիրի “Համլետ”-ը: Ու մի պահ զգացի անջատվել… ընկել եմ մտքերիս գիրկը… Ընկեր Արղուշյանին վաղուց արդեն չէի լսում… մի խոսքով ոգեշնչվեցի ու տուն հասնելուն պես` դասերս թողած, նստեցի սկսեցի շարադրել: Միայն թե մուսաս շուտ-շուտ գործի կեսին ինձ լքելու սովորություն ունի: Վերջին մասը մի տարի ընդմիջումից հետո եմ գրել` 2002-ին: Մեկ էլ ասեմ` գրեթե բոլոր անունները հորինել եմ, չզարմանաք 😀

********************************************************************

Մաս 1-ին

Տարիներ առաջ ամայի մի վայրում հսկա ժայռ կար, որի վրա շատերն էին փորձում բարձրանալ, բայց չէին կարողանում, գլորվելով ընկնում էին անդունդն ու անհետ կորում: Այդ պատճառով ժայռն անվանում էին Քորդագոլ: Մի անգամ այս հսկայից մի մեե~եծ ժայռաբեկոր է պոկվում ու ծածկում կողքի ոչ պակաս հսկայական փոսը: Իրականում փոսը գաղտնիք ուներ… այն լի էր նավթով, ինչը այդ ժամանակ մեծ պահանջարկ ուներ…

Անցել էր մի քանի տարի, երբ այստեղ է տեղափոխվում Իառլոնների ընտանիքը ու իրենց տնակը կառուցում հենց նախկին փոսի վրա: Իառլոնները շատ աղքատ էին: Մի տարի էր, արդեն հարմարվել էին իրենց նոր բնակավայրին: Տեղն ամայի էր, չկային հարևաններ: Տնակին կից հողը փխրեցրել, այգի էին սարքել, մի կերպ գոյատևում էին… Աշխատանք ուներ միայն հայր Իառլոնը` Քոդռեդը: Ամեն առավոտ, երբ նա դուրս էր գալիս տանից, տիկին Իառլոնը` Ժաննան, սովորականի պես արթնացնում էր մինուճար տղային` Ռոբիին, և ուղարկում այգին մշակելու, որից հետո վերջինիս էին սպասում տան գործերը: Զարմանալի կին էր Ժաննան… Անբացատրելի չարություն կար նրա մեջ հարազատների նկատմամբ: Read more of this post

Տերևի ճամփորդությունը

Ընկավ ևս մի դեղնած տերև: Նույնիսկ սկյուռիկին պարզ դարձավ, որ արդեն աշուն է, օրերը սկսում են ցրտել, ու շտապեց ընկույզի պաշար հավաքելու:

Փոքրիկ Կարինեն, կանգնած թթենու տակ, անթարթ նայում էր վերև` մի կետի: Հանկարծ սկսեց վազել տերևի հետևից, որ ուժեղ քամուց օրորվելով, վերջապես պոկվեց մայրիկ ծառի ճյուղերից ու սկսեց թռչել: Կարինեն վազում էր ինչքան ուժերը հերիք էին անում… Չարացած քամին գետնից բարձրացրեց փոշին ու լցրեց նրա աչքերը: Կարինեն կանգ առավ ու այնքան տրորեց աչքերը, մինչև ծակծկող փոշու վերջին հատիկը դուրս թռավ: Լայն բացեց աչքերը, բայց տերևն էլ չկար: “Տեսնես ուր կորավ”,- ինքն իրեն մտածեց աղջնակը: Հետո փակեց աչքերն ու մտքում փորձեց պատկերացնել փոքրիկ տերևի ճամփորդությունը. թռչելով գետերի, ծովերի, սաղարթախիտ անտառների վրայով` վերջապես ուր պիտի նա հասնի? Միգուցե մի աշխարհ, որտեղ ամեն ինչ հեքիաթային է: Ով է փորձել երբևէ հետևել երկնքում թռչող տերևին: Ինչ փորձությունների միջով է նա անցնելու… քամիների տարուբերումներից չի ընկնի ցած ու փշրվի…? Կարինեն մտաբերեց աշնանային այս օրերին իրեն շատ հանդիպած տերևների, որ առվակների խելքին ընկած խելառների պես ջրի հետ խաղալով, գլուխկոնծի տալով` հոսանքի հետ վազում էին… վազում:  Տեսնես այդ ուր են շտապում…? Հաստատ դեպի հեքիաթային աշխարհը… Կարինեն ժպտաց ու վազեց տուն:

2003թ.

“Մամ, քո մահն անգամ ինձ հետ չի պահի…”

“Սենյակում մութ է, բոլորը քնած են, իսկ իմ քունը չի տանում… կարծես զրուցում եմ քեզ հետ: Կեսգիշերային լռության մեջ ուզում եմ մտքերս, ապրումներս ու խոհերս կիսել քեզ հետ, մայրիկ, և հասկանում, որ անհնար է այդպես “բանավոր” շարունակել մեր զրույցը: Ուստի բարձիս տակից հանելով թուղթն ու գրիչը և մերթընդմերթ վառիչով լուսավորելով` փորձում եմ այն թղթին հանձնել: Նախ ներիր քո տաքարյուն ու խենթ որդուն, որ առանց հրաժեշտ տալու գաղտնի զինվորագրվել է: Ինչ արած, գիտեի, որ պետք է հորդորեիր, թե մի քիչ էլ սպասիր, կմեծանաս ու նոր: Իսկ ժամանակն ու թշնամիները չեն սպասում: Սիրելի’ մայրիկ, վաղը ես առաջին անգամ պետք է ուղեկալում հերթապահեմ, աշտարակի վրա ժամապահ եմ նշանակված: Read more of this post

“Նամակ մահվանից հետո”

Չգիտեի` հավատալ, թե ոչ, այդուհանդերձ իմ ավագները հպարտությամբ ու թախիծով էին երբեմն հիշում մի պատմություն, որն իրողություն է: Կատարվել է այն մոտ 60 տարի առաջ: Տողերն ընթերոցող տարեցները մտովի ետ գնացին ու հիշեցին երկրորդ աշխարհամարտի դաժան տարիները, իսկ իմ սերնդակիցները պատմության սերտած դասերից` երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարեթվերը. 1941-1945թթ.: Խոսքը մի նամակի մասին է, որ կոչվում է “Նամակ մահվանից հետո”: Գրել է այն ռազմի դաշտ մեկնող զինվորն իր զավակին` նորածին որդուն,ու պահ տվել կնոջը` պայմանով, որ այն կբացվի որդու 18-րդ տարեդարձի օրը, եթե ինքը չվերադառնա ճակատից…
Դե, ինչպես ասում են. պատերազմում` ինչպես պատերազմում… զինվորը չվերադարձավ…

Ինձ ապացույցներ պետք չէին, բայց ստացվեց այնպես, որ մի օր մեծ տատիկս չորացած ու դողդոջուն ձեռքերով մեկնեց խունացած, դեղնած, մասունքի պես փայփայած դպրոցական տետրի մի թուղթ և ասաց.

-Կարդա որդի’, այստեղ շատ բան կգտնես, որ չկան քո գրքերում: Read more of this post

Խոհեր, որ ծնվեցին ակամա

Ձմռան խստաշունչ օրերն էին և չջեռուցվող բնակարանիս խոնավ ու ցուրտ պատերը միայնությանս պահին ավելի ճնշող էին դարձել: Հիմա երբ հիշեցի, կրկին փոթորկվեցի և նորից ու  բազմիցս կրկնված հարցն այցելեց` գնա՞լ, թե չէ՞… պարզապես փախչել… բայց ինչպե՞ս… և ո՞ւր… Միթե մարդն ինքն իրենից կարող է փախչել…

Ասում են` չեն ընտրում ծնողներին, ծննդավայրն ու հայրենիքը: Ես ծնվել ու ապրում եմ Երևանում, ասել է, թե նրա հետ կապված եմ ճակատագրով ու կարոտի բազում թելերով: Վերջինիս մասին թերևս հստակ պատկերացումներ չէի կազմի, եթե ծնողներիս հետ չբացակայեի քաղաքից: 2002թ. ամառն էր: Գնացել էինք Հանքավան, ուր մնացինք մեկ ամիս… ժամանակ, որ եղավ կարոտի առաջին փորձաքարը: Այնտեղ ամեն ինչ հեքիաթային էր: Անկրկնելի էր բնության ամեն մի անկյուն: Հանքավանն այս իմաստով բացառություն չէ… Գյուղին առանձնակի հմայք են տալիս բարձրադիր տները, այգիների միջով հոսող հանդարտ գետն ու շրջակա թավուտ անտառները: Այդուհանդերձ մի բան ճնշող էր. ես օտար էի այնտեղ…  Read more of this post

Մի երկու բառ

2003-ին շարադրություններիս հավաքածուն բավականին հարստացավ… Պարապում էի ժուռնալիստիկայի ընդունելության քննություններին :))) հաջորդ շարադրությունն էլ էտ օրերի դաժան վկան է: 😀  Մի քիչ կրճատումներ եմ արել… պարզվումա մտածելակերպս ահագին փոփոխվելա մի քանի տարում… Չնայած երևի ամեն ինչ էսքան դառը չթվար, եթե նույնը մնար…

Սևուկն ու Նուկը

Մեր բակում կենդանիները շատ են… հատկապես կատուներ… շներ… Բոլորը նրանց կերակրում են: Ես ամենաշատը սիրում եմ Սևուկին ու Նուկին: Այդ երկու անբաժան շնիկները կարծում են, թե ես իրենց տերն եմ. ուր գնում եմ, հետևում են ինձ: Նուկը ութ ամսեկան պստլիկ, փամփլիկ շնիկ է, իսկ Սևոն` մեկ տարեկան, բայց հակառակ տարիքի, շատ փարթամ է 🙂 Կարծես իրար հետ ընդհանուր ոչինչ չունենալով, շատ մտերիմ են:

Մի անձրևոտ օր` առավոտյան շուտ նրանց կեր էի տարել: Առաջինը ինձ նկատեց Նուկն ու սկսեց թռչկոտել: Սևոն քնած էր, բայց Նուկի աշխույժ թռչկոտելուց իսկույն վեր թռավ, վազեց դեպ ինձ, ատամներով խլեց տոպրակն ու փախավ խոտերի մեջ: Նուկը հետևեց նրան: Երբ Սևոն հեռացավ ջուր խմելու, Նուկը մոտեցավ տոպրակին ու զարմացավ այն դատարկ գտնելով… ոչինչ չկար: Սկսեց լիզել տոպրակը: Սա կարծես դուր չեկավ Սևոին: Նա արագ-արագ մոտեցավ, մարմնով հրեց Նուկին ու ատամներով սկսեց պատառոտել տոպրակը, ապա հանգիստ շարունակեց իր ճամփան: Նուկը շշմած նայում էր տոպրակին, ապա գլուխը թեքեց ու ապուշային հայացքը հառեց ինձ:

Ու երևի երկար այդպես կնայեր, եթե ես թաքցրած չլինեի մայրիկի տված երշիկից մի կտոր…

2000թ.

Մեր սահմանների արթուն պաշտպանը

— Դե ինչ Ռեկս, դու նորեկ ես, բայց մի անհանգստացիր, ամեն ինչ լավ կլինի: Այ կտեսնես 😉 շուտով քո հերթն է սահմանը հսկելու: Հուսով եմ կարդարացնես տիրոջդ խոսքերը,- ասաց փորձառու սահմանապահ, սպա Վահեն:

-Շնորհակալություն սեր, որ չմերժեցիք: Դուք կհամոզվեք, որ Ռեկսը իսկական սահմանապահ է,- ավելացրեց տերը:

-Հուսանք…

Երկու օր անց Ռեկսի հսկելու հերթն էր… Նոր էր սկսել մթնել: Արևի վերջին ճառագայթներն ընկել էին ծառերի կատարին: Շուտով բոլորը հեռացան: Մի քանի ժամ անց Ռեկսի ուշադրությունը շեղեց թփերի խշշոցը: Ձախ կողմում երկու մարդու նկատեց` տարօրինակ պահվածքով: Վազեց նրանց հետևից: Թմրամոլները, նկատելով շանը, արագացրին քայլերը: Քիչ էլ մոտենալով, Ռեկսը զգաց հերոինի հոտը: Վայրկյանների ընթացքում նա հասավ թմրամոլներին ու ցատկելով մեկի ուսերին` տապալեց նրան: Ռեկսի բարձր հաչոցից անհանգստացած` մոտակայքում երևացին սահմանապահները: Նրանց հաջողվել էր բռնել փախչող մյուս  թմրամոլին: Ռեկսի ճանկերից ազատելով ընկածին, երկուսին էլ տարան ուղեկալ, իսկ Ռեկսին` բուժկետ. սահմանախախտ թմրամոլը հասցրել էր դանակահարել շանը:

Այսպես քաջ կենդանին ստացավ մարտական մկրտությունը և պարգևատրվեց ոչ միայն արիության շքանշանով, ալյև համեղ երշիկեղենով:

2001թ.

%d bloggers like this: